Malum şu anda ülkemizde çoğunluğun merakla izlediği bir dizi var. Şakir Paşa Ailesi: Mucizeler ve Skandallar. Aslında Şakir Paşa ailesi ilgili ilk kitap, ta 90’ların başında yayınlanmıştı: Şakir Paşa Ailesi: Harika Çılgınlar. Yazarı da Cevat Şakir Kabaağaçlı namı diğer Balıkçı ya da Halikarnas Balıkçısı’nın ünlü ressam kardeşi Fahrelnissa Zeid’in kızı Şirin Devrim’di. O yıllarda çalıştığım Marie Claire dergisinde uzun bir söyleşi yapmıştık Şirin Devrim ile.
İlk baskısı 2009 yılında yapılan Anılar Akın Akın isimli kitap, Halikarnas Balıkçısı’nın kızı İsmet Kabaağaçlı Noonan tarafından yazılmış. Balıkçı, malum olaylar yaşandıktan sonra ve İtalyan eşinin ardından iki evlilik daha yapıyor. Bir tanesi dayısının kızı, ki son bölümde gördük onu Hamdiye, diğeri de annesi İsmet gibi bir Girit göçmen kızı Hatice Kabaağaçlı. İsmet Kabaağaçlı Noonan da, bu evlilikten doğan 3 çocuktan biri. Balıkçı’nın Hamdiye ile olan evliliğinden de Asım isimli bir oğlu var. İsmet Kabaağaçlı Noonan, Bodrum’da büyümesine rağmen Büyükada’da Şakir Paşa konağında doğan son torun.
İsmet Kabaağaçlı Noonan’ın annesi aslında okuma yazma da bilmiyor.
Yani aristokrat bir aile ile ona taban tabana zıt başka bir aile söz konusu. İsmet Kabaağaçlı Noonan “Ailelerin birbirine çok zıt görünmesine rağmen bence aralarında çok büyük bir bağ vardı. Her iki ailenin kadınları da Girit kökenliydi ve bu kültürün verdiği ortak değerlerini taşıyorlardı” diye yazıyor. Galiba Balıkçı her anlamda annesine benzer bir eş seçmiş sonunda…
Anılar Akın Akın işte bu ailenin kitabı. İsmet Kabaağaçlı, tüm ailesini;
kardeşlerini, babasını, annesini, ABD’li eşi John Noonan’ı, çocuklarını, yeğenlerini bu kitapta anlatıyor. 1930 tarihinde doğan 2020 yılında vefa eden İsmet Kabaağaçlı Noonan hem bu kadar merak edilen bir aileyi hem de arka planda yaklaşık 50-60 yıl önceki Bodrum’u, İzmir’i anlatıyor. Bodrum adeta bir içim su; deniziyle, doğasıyla. Bizim bilmediğimiz 2. Dünya Savaşı sonrası Bodrum’u da yaşananlar da bir o kadar ilginç. Sonra, tabii ilki 1946 yılında yapılan Mavi Yolculuk ve sonrakiler…1960’lı yıllarda Balıkçı’nın ısrarıyla Mavi Yolculuk’a katılanlar arasında kimler yok ki: Sabahattin Eyüboğlu, Azra Erhat, Füreya Koral… Teknenin adı da Macera.
Kitap yazarın özel tarihinin yanında ailesinin de tarihini ele aldığı için önemli. ABD’de geçen yıllar, İzmir’de Hatay Caddesi’ndeki Merhaba apartmanı kim bilir neler görmüş neler yaşamış. Bu gibi ayrıntıları ve roman kahramanları gibi akrabaları zevkle, merakla okuyorsunuz. Bu kahramanların arasında İsmet Kabaağçlı Noonan’ın hayatına önemli dokunuşlar yapmış halaları Fahrelnissa Zeid, Hakkiye, Ayşe ve Aliye de var. Onların yetişkin halleri çok daha ilginç…
Keşfi okuyuculara bırakalım.
Benim için ilginç olan Oxford’da mezun bir yazar, bir entelektüel ile eğitimi olmayan genç bir göçmenin birlikteliği…Sanırım bu evlilikte çok hoş bir denge yakalanmış. Çocuklarının eğitimi konusunda ise Balıkçı’nın ne kadar titizlendiğini ve gayret serf ettiğini de dönemin şartları içinde okuyoruz. Bodrum’daki ilkokulun ardından İsmet Kabaağaçlı önce Arnavutköy Kız Koleji’ne daha sonra da İzmir’de Amerikan Kız Koleji (ACI)’da eğitimini sürdürüyor. Yazarlar, çizerlerle geçirilen bir çocukluk, ama aynı zamanda da çok özgür, denizle, güneşle arkadaş olduğu bir çocukluk. Yokluk, aristokrasi, parasızlık her olumsuz koşul var ama okurken hissedilen mutluluk, ki en çok aradığımız duygu şu günlerde…
Bir diğer husus da Balıkçı’nın babasıyla yaşadığı o meşum olaydan kitapta hiç söz edilmemesi. Balıkçı’nın sonradan kurduğu hayatta bu olay sanki hiç konuşulmamış. Ama kitabı yazan kişiden, Balıkçı’nın kızından olayın aslını astarını, babasının duygularını okumak isterdim. Bu arada, İsmet Kabaağaçlı Noonan’nın İtalyan eş Agnesi’den olan ablası Mutarra’nın kızıyla tanışmaları, bir araya gelmeleri de çok ilginç.
Balıkçı’dan mektup gelir sel gibi
Merhaba’sı püfür püfür yel gibi
Bir Akdeniz var sanki yüreğinde
Saçar dünyaya cömert bir el gibi
(Sabahattin Eyüboğlu’nun 1946’daki Mavi Yolculuktan sonra Cevat Şakir Kabaağaçlı’ya gönderdiği dizeler)
Keyifli okumalar.
