“Hafıza canlıdır, toplum tarafından geçmişi şimdiye taşır. Hafıza kendiliğinden oluşmaz. Mekanarı imgeleri vardır.” Fransız tarihçi Perre Nora’nın bu sözlerini, Eyüp’te bir konağın bahçesinde dut ağacını altında Mimar Prof. Dr. Nuray Özarslan’dan dinledim. Eyüp’te Akmanoğlu Evi’nde, Eyüp Kültürel Miras Derneği tarafından düzenlenen Eyüp Kültürel Miras Sergilerinin ilki açıldı. “Bir Zamanlar Eyüp’te Sivil Mimari ve Yaşam” ismini taşıyan bu sergi, İstanbul’un ilk müslüman yerleşim bölgesi olan Eyüp’ün zengin kültürel mirası içinde sivil mimarinin en önemli temsilcileri “evler” ve içindeki “hayatlarla” ilgili kesitle sunuyor.İşte serginin düzenleme ekibi içinde yer alan Prof. Dr. Nuray Özarslan bu ilgnç serginin açılış konuşmasında Pierre Nora’ya böyle atıfta bulundu. “Bir Zamanlar Eyüp’te Sivil Mimari ve Yaşam” sergisini 18 Temmuz’a kadar Eyüp’te Akmanoğlu Evi’nde gezebilirsiniz.
İstanbul’un belleği Eyüp
Sergiye tekrar geliriz ancak Eyüp ile ilgili birkaç cümle yazmazsam olmaz. Eyüp’ü gezmek çok güzel ancak orada yaşayanlarla tanışırsanız nasıl bir semtte olduğunuzu algılayabilirsiniz. Bu imkana sahip olduğum için şanslı addediyorum kendimi. Bir kere Eyüp İstanbul’un en kadim yerleşim yerlerinden biri. Doğasıyla, tarihiyle, insan ve kültürüyle, kentsel mimari ve sanat değerleriyle, ruhani ve dünyevi atmosferiyle, eğlencesi ve yaşatılan belleğiyle tam bir kentsel kimlik Eyüp…Kent hafızasının da en önemli semtlerinden. Milli mücadeledeki kahramanlıkları, Atatürk’e bağlılıkları, hem ruhani hem de dünyevi hayatı bünyelerinde çok güzel harmanlamaları, Eyüp’e ve Eyüpsultan’a bağlılıkları, saygıları, Eyüp’ü canla başla korumaları ve en önemlisi gelecek kuşaklara aktarmaları, onlara anlatmaları gerçekten şapka çıkarılacak bir durum. İstanbul’da başka semtlerde görmediğimiz, göremediğimiz bir birliktelik ve dayanışma sunuyor Eyüp sakinleri.
Eğer Eyüp hakkında daha fazla bilgi edinmek isterseniz “Yaşayanların Dilinden Son Yüzyılın Hikâyesi EYÜP” isimli sözlü tarih kitabını edinin mutlaka. Canan Toktaş, Aslı Didari, Aslı Eşbah, Fatma Sevil Malcıoğlu ile birlikte editörüğünü yaptığımız işte bu kitap sayesinde tanıdım Eyüp’ü ve Eyüplüleri. Okuyunca çok şaşıracaksınız
Şimdi tekrar sergiye dönelim.
“Bir Zamanlar Eyüp’te Sivil Mimari ve Yaşam” sergisi kapsamında yapıların mimari özellikleri, haritalar ve görseller aktarılıyor. Bu ilginç ve önemli serginin küratörleri Deniz Koç Çeliker ve Şener Türkmenoğlu. Sergide Türkmenoğlu’nun arşivinde yer alan fotoğraflar, belgeler ve sözlü kayıtlardan derlenen videolarla geçmişe dair izler günümüze taşınıyor. Eyüp evlerine ait objeler de farklı bir yerleştirme le izleyicilerle buluşuyor. Bu ilginç yerleştirmenin yer aldığı serginin tasarımı da Müze Sergi İşleri tarafından yapılmış.
İzleyenleri zamanda bir yolculuğa çıkaran sergide Sultan 5. Mehmed Reşat’ın selamlık evini de Türk müziğinin en önemli bestekarlarından Mehmed Zekai Dede’nin 1825’te doğduğu evi de sergide görmek mümkün. Sergiyi gezerken kendisi de Eyüplü olan Lale Belkıs’ın şarkıları kulağınıza geliyor… Bu çok kapsamlı bir sergiyi aslında her İstanbullu gezmeli. Çünkü bir anlamda İstanbul’un belleği gözler önüne seriliyor.
Mimari ve konstrüktif özellikleriyle dikkat çeken tarihi evlerde yaşamış Eyüplülerin hatıratlarını yaşatmayı amaçlayan serginin açılışına Eyüpsultan Kaymakamı Arslan Yurt, Eyüpsultan Belediye Başkan Yardımcısı Özgür Nemutlu, Eyüpsultan’ın eski belediye başkanlarından Ahmet Genç, Eyüp Kültürel Miras Derneği Başkanı Prof. Dr. Emel Geçkinli, dernek üyeleri ve çok sayıda vatandaş katıldı.
Serginin Künyesi:
Küratörler:
Deniz Koç Çeliker & Şener Türkmenoğlu
Sergi Tasarımı:
Müze Sergi İşleri
İçerik ve Araştırma:
Tuğba Keskin, Şener Türkmenoğlu
Düzenleme Ekibi:
• Prof. Dr. Nuray Özarslan / Mimar
• Hülya Yalçın / Sanat Tarihçisi
• Şener Türkmenoğlu / Araştırmacı-Koleksiyoner
• Tuğba Keskin / Yüksek Mimar
• Zülal Ballı Tekin / Yüksek Mimar
Arşiv Fotoğrafları:Şener Türkmenoğlu
Güncel Fotoğraflar:
Halil Kendir
Video Prodüksiyon:
Ezgi Öngören
Sponsorlar:
Akmanoğlu Fırını
Müze Sergi İşleri
Eyüpsultan Belediyesi
