Edebiyata Adanmış Bir Ömür: Yıldız Ecevit

Edebiyatımızdan nice büyük yazar ve akademisyen gelip geçti. Bu değerli isimlerden biri de geçtiğimiz günlerde 75 yaşındayken kaybettiğimiz Yıldız Ecevit’tir. Özellikle kurgu dışı edebiyat alanında pek çok değerli eser veren yazarı okurlar en çok, bugüne kadar Oğuz Atay için yapılmış en kapsamlı çalışma olan Ben Buradayım… (Oğuz Atay’ın Biyografik ve Kurmaca Dünyası) adlı yapıtıyla tanımaktadır. Yaşamının son zamanına kadar eserler veren Yıldız Ecevit’in tek kurmaca kitabıysa Nisan 2021 tarihinde Everest Yayınları tarafından yayımlanan Kozmik Komedya adlı romanıdır.

Türk edebiyatında postmodernizm denilince akla gelen ilk isimlerden biridir Yıldız Ecevit. Özellikle bu türün edebiyatımızdaki yansımalarına dair Türk Romanında Postmodernist Açılımlar adında çok önemli bir eseri kaleme almıştır. Yazar bu yapıtını, postmodern edebiyat konusunda kafası karışık okur için gayet anlaşılır bir dille yazmıştır. Bu kıymetli eserde Yıldız Ecevit, sadece postmodern edebiyatın Türkçedeki izini sürmemiş, aynı zamanda “üstkurmaca”, “New Age” gibi unsurlar üzerinden yazınımızın bu türdeki önemli romanlarını da incelemiştir.

1946 yılında Çanakkale’de doğan yazar, İstanbul Üniversitesi Alman Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden mezun olmuştur. Yüksek lisans ve doktorada, Franz Kafka- Ferit Edgü ve Max Frisch – Oğuz Atay arasında karşılaştırmalı çalışmalarda bulunmuştur. İlk kitabı 1989 yılında yayımlanan Oğuz Atay’da Aydın Olgusu olan Ecevit’in, daha sonra 1992 yılında yayımlanan Kurmaca Bir Dünyadan adlı yapıtı da kurgu dışı edebiyat alanında bir başka önemli eserdir. Günümüzde İletişim Yayınları tarafından basılan bu çalışma, yazarın uzmanlık alanı olan Alman ve Türk edebiyatlarından pek çok ismi incelediği makalelerinden oluşmaktadır. Şu an ne yazık ki yeni basımı bulunmasa da yazarın bir başka önemli eseri, 1996 yılında Gerçek Yayınevi tarafından yayımlanan Orhan Pamuk’u Okumak adlı incelemesidir. Bu eser 2008 yılında İletişim Yayınları tarafından tekrar yayımlanmış fakat sonrasında yeniden basımı yapılmamıştır.

Ankara Üniversitesi ve Bilkent Üniversitesi’nde ders veren Yıldız Ecevit, 1996 yılında profesör unvanını almıştır. Akademik yönüyle güçlü yazarlığını birleştiren Ecevit, 1980 sonrası giderek değişen ve postmodern edebiyatın etkisi altına giren yazınımızı en iyi inceleyen kişilerden biridir. Onun Oğuz Atay, Orhan Pamuk ve Ferit Edgü gibi edebiyatımızın önde gelen isimleri için yaptığı incelemeler, edebiyatseverler için oldukça kıymetli çalışmalardır. Özellikle arı ve kolay anlaşılır diliyle edebiyata meraklı her okurun rahatlıkla okuyabileceği metinler kaleme alan Yıldız Ecevit, günümüze kadar verdiği değerli eserleriyle adını Türk edebiyatına altın harflerle yazdırmıştır.

Günümüzde okurlar daha çok edebiyatın öykü ve roman gibi kurmaca türlerine daha çok rağbet etse de kurgu dışı oldukça kıymetli bir alandır. Değerli yazar ve akademisyen Yıldız Ecevit de tıpkı 90’lı yıllarda kaybettiğimiz Berna Moran gibi bu alanda oldukça değerli bir isimdir. Umarım şu an basımı olmayan kitapları yakın bir zamanda yeniden yayımlanır ve onun edebiyatımız için kıymetli eserlerine yeniden erişebilme olanağına kavuşuruz. Edebiyata ömrünü adayan bu değerli yazarımızın tek romanı ve son eseri olan Kozmik Komedya kitabının tanıtım bülteninden bir kısımla bu yazıyı tamamlamak istiyorum:

“Kozmik Komedya yaşamının büyük bölümünü bilgi derleyerek geçiren bir edebiyat araştırmacısının ürünü. Böyle biri için bilginin ve alıntıların dünyası da tıpkı içinde soluklandığı doğal koşullar ve başa çıkmaya çalıştığı toplumsal ilişkiler yumağı kadar gerçektir. Bu kitap yaşamı; ağaçlar, dağlar, denizler, insan ilişkileri/duyguları/aşkları aracılığıyla değil de metinlerin dünyasından yola çıkarak anlatıyor.”

Turhan Yıldırım