Ayni Dili mi Konuşuyoruz?

0
57

1800’lerin sonunda yaşamış ve Hindistan’da doğmuş olan İngiliz yazar, şair ve gazeteci Kipling’in bir sözüyle başlayalım:


        ‘Kelimeler, insanların kullandığı en güçlü haplardır.’  

Çok sevdiğim, bilgisine ve önerilerine güvendiğim aile dostumuz sevgili Billur Tansel‘in tavsiyesiyle izledim Arrival filmini. Türkçesi Geliş.

ayni-dili-mi-konusuyoruz

Son İstanbul ziyaretimde, Billur’un kalbini koyarak açtığı çocuklara ve gençlere özel sanat içerikli atölye ve projelerin yapıldığı, Valikonağı’ndaki Open Dialog İstanbul‘da sohbet ederken, konu döndü dolaştı ve birbirimizi nasıl da anlamadığımıza geldi çattı. Bir süredir, aynı memlekette, aynı dili konuşan insanlar olarak birbirimizi anlamıyor, anlayamıyor ve belki de anlamak istemiyorduk sanki… Uzaylılar ile bile bazen daha mı iyi anlaşırız derken, sevgili Billur bana Arrival-Geliş- filmini izlememi önerdi.

2016 yılı, oğlumla özel ilgilendiğim bir yıl olduğu için, geçmişe yönelik izlenmesi gereken filmler arşivime ekledim bu tavsiyeyi. Birkaç yerde daha gözüme ilişti Arrival ve dün gece nihayet izledim. Normalde bilim kurgu filmleri pek ilgimi çekmez, ancak, bilim kurgu altyapısı olan, yaşamı algılama biçimimizi değiştirecek çok özel bir filmdi benim için. Eşimle birlikte tekrar izlemek üzere sözleştik, hatta.

“Arrival” uzaylılarla ilgili yapılmış bilim kurgu filmlerinden biri. Ama onu diğerlerinden ayıran en önemli özelliği sorduğu sorulara verdiği ilginç yanıtlar. Dünya’nın 12 farklı bölgesine UFO’lar yani tanımlanamayan uçan nesneler inmiştir. Dr. Louis, dünyanın önde gelen dilbilimcilerinden biri olarak, uzaylılarla iletişime geçmeye ve uzaylılara şu soruyu sorarak yanıtını bulmaya çalışır: ‘Bu dünyaya neden geldiniz? 

Filmdeki, benim için en önemli konu, dil ve dile yaklaşımımız idi. Uzaylıların dilini çözmeye çalışıyoruz. Yanlış anlamalar oluyor ve anlıyoruz ki, kullandığımız dil elimizdeki en güçlü silahlardan biri olabilir. Eğer, doğru kullanmayı bilirsek…

Filmde, geçmiş ve gelecek kavramı, lineer ve lineer olmayan boyut gibi kavramlar üzerine izlerken ve sonrasında düşünmek çok eğlenceliydi. Gördüklerimiz ve duyduklarımızın gerçekliği, zamanı veya kime ait olduğu gibi birçok kavram da sorgulanıyor filmde. Şaşırtıcı bir sonla bitiyor. İzlemek isteyenler olabilir, keyiflerini bozmayalım ve filme burada veda edelim… Filmle ilgili Türkiye’nin en başarılı teknoloji profesyonellerinden ve Youtuber Barış Özcan‘ın hazırladığı müthiş bir video var, göz atın mutlaka…

Uzun yıllar iletişim sektöründe çalıştığım için, dili kullanmak, söylediğimiz ve anlatmak istediğimiz, iletişim dili gibi kavramlar üzerine kafa yormuşluğum çok. Bazen, söylediğimiz, yazdığımız, anladığımız ve yüklediğimiz kavramlar arasında fark olabiliyor. Aynen, Arrival filminde olduğu gibi… 

Bugün, 21 Şubat Salı, Almanya’da Uluslararası Ana Dili Günü kutlanıyor. Yazıyı neden bugün yazdığımı, sanırım anladınız:) Günlük hayatımda 3 dil kullanıyorum şu anda: Almanya’da yaşadığım için Almanca, oğlumla Türkçe ve eşimle ise İngilizce. Zaman zaman iletişim kazalarına kurban olabiliyorum, anlayacağınız… Uzman olmak da kesmiyor bazen!    

Sayıların dili, hayvanların dili, bebeklerin dili, insanların dili ve hatta 21. yüzyılda kullandığımız makinelerin dili gibi çeşitli ve farklı diller var hayatımızda…

SapirWhorf Hipotezi‘ne göre, konuştuğumuz dil nasıl düşündüğümüzü belirliyor ve her şeyi nasıl algıladığımızı etkiliyor. Kendini farklı bir dile tamamen adarsan, düşünce tarzını bile değiştirebiliyorsun. Yeni bir dil öğrenenlere derler ya, o dilde rüya görmeye başladıysan tamamdır diye! 

Sapir- Whorf hipotezinin dilbilimindeki temel anlamı, insan düşüncesinin yerel dillerden çok yoğun bir şekilde etkilendiğini göstermek. Bir insanın kendi dilinde belirli bir düşünce yapısı oluşmuştur ve bu insan başka bir insanın dilini hiçbir zaman tam anlamıyla anlayamaz, diyor. Ne kadar ilginç değil mi? 

Ancak, şunu her zaman hatırlamakta fayda var: Ne kadar iletişim eğitimi alsak ve uygulasak da, amacımız karşımızdakini tamamen ikna etmek ise, burada çuvallama riskimiz var! 

herkes-kendi-hayatinin-kahramani-kitap

Dr. Gülcan Özer‘in Herkes Kendi Hayatının Kahramanı kitabında anlatmaya çalıştığı gibi: Önkoşul: Samimiyet olmalı, strateji değil… Kitap, aşk, evlilik ve ilişkiler düzleminde bir ruh ve akıl rehberi kıvamında. Okuyun, uygulayın… 

Arrival’dan, dile, sonra iletişime ve Gülcan Özer’e kadar geldik.
Kipling’in bir sözüyle başlamıştık, kulağıma küpe olan bir sözle de bitirelim.

Konuşmalarımızın en önemlisi, kendi kendimizle konuşmamızdır.  Ama bunu her zaman ihmal ederiz.

Kendinizle konuşup iletişim kurabileceğiniz günleriniz olsun.

Anil Altas-Brug


Yazılara Abone Olmak İsterseniz

E-Posta Adresinizi Yazın:




Yorum Yazın

Please enter your comment!
Please enter your name here